Katrien Pleunis: “Het is geen kunstje. Je moet het gewoon gaan doen.”
Reacties uitgeschakeld voor Katrien Pleunis: “Het is geen kunstje. Je moet het gewoon gaan doen.”De Beweging Limburg Positief Gezond bestaat 10 jaar! Daarom interviewen de mensen van het eerste uur in aanloop naar ons jubileumsymposium ‘T is een kwestie van geduld! op 29 oktober in Maastricht. Hieronder het tweede interview in deze reeks met Marleen van Rijnsbergen, In dit derde interview spreken we met Katrien Pleunis. Vanuit haar werk in de praktijk was zij al vroeg betrokken bij de Beweging via de zogeheten ‘blauwe zorgwijken’ de pilot “Blauwe Zorg in de Wijk”. We spreken haar over de toepassing in het werkveld en wat volgens haar echt werkt.
Hoe ben je betrokken geraakt bij Positieve Gezondheid?
“Dat begon vanuit Blauwe Zorg in de Wijk. Dat was een samenwerking tussen ZIO, Levanto en Radar, waar ik destijds werkte.
Vanuit die pilot zijn we getraind door Machteld Huber. Samen met collega Cisca van der Meijs zijn we vervolgens zelf trainingen gaan geven aan professionals in die wijken.
Van daaruit ontstond ook de verbinding met de bredere beweging in Limburg.”
Wat was jouw rol daarin?
Vanuit “Blauwe Zorg in de wijk” werd er gewerkt aan het verbinden van zorg, welzijn en inwoners, waarbij professionals werden ondersteund in het toepassen van Positieve Gezondheid in hun dagelijkse werk. Het ging daarbij niet alleen om scholing, maar ook om het samenwerken, coaching en het anders organiseren van zorg en ondersteuning dichtbij inwoners.
Het was continu een wisselwerking: wat zien we in de praktijk en wat kunnen we meenemen uit de beweging? En andersom: wat werkt daar, dat we weer terug kunnen brengen naar de wijk?”
Wat maakte die aanpak effectief?
“Het zat in de eenvoud. We zijn dicht bij de basis gebleven.
In de loop der jaren zag je dat veel partijen hun eigen invulling gingen geven. Wij hebben juist vastgehouden aan het oorspronkelijke concept. Die training zoals we die toen hebben ontwikkeld, staat nog steeds en doet wat het moet doen.”
Wat heeft het jou persoonlijk gebracht?
“Ik werk inmiddels bij een andere organisatie, maar geef nog steeds trainingen in Positieve Gezondheid.
En dat blijft bijzonder. Geen enkele training is hetzelfde. Mensen voelen zich veilig om te delen, er ontstaan mooie gesprekken. Dat maakt het elke keer weer waardevol.”
Wat is volgens jou de kern van Positieve Gezondheid in de praktijk?
“Het zit in het gesprek. Wat wij vaak het ‘andere gesprek’ noemen.
Veel professionals denken dat ze het al doen, maar zijn zich er niet altijd bewust van. Tijdens trainingen zie je dat veranderen. Mensen gaan anders luisteren, minder invullen voor een ander.
Die bewustwording maakt het verschil.”
Welk advies heb je voor de toekomst?
“Geef het tijd en maak het niet te groot.
Het is geen kunstje. Het gaat erom dat je het gewoon gaat doen in je dagelijkse werk. Hou het klein, concreet en toepasbaar.
En zorg dat er mensen zijn die het blijven trekken. Kartrekkers die erin geloven en het gedachtegoed levend houden binnen een organisatie.”
Wat ik al meerdere keren heb gezien, is dat professionals — van begeleiders tot POH’s en andere zorgverleners — wel getraind worden, maar vervolgens onvoldoende weten hoe zij het geleerde daadwerkelijk in de praktijk moeten toepassen; trainen is één ding, maar zonder structurele opvolging, begeleiding en borging in het dagelijks werk beklijft het vaak niet.”
Wat zou je mensen willen meegeven?
“Blijf het gesprek voeren en hou het simpel.
De kracht zit niet in ingewikkelde modellen, maar in wat er gebeurt tussen mensen. Als je dat vasthoudt, blijft het werken.
Ik ben ervan overtuigd dat als we het samen blijven doen en er de tijd voor nemen, het uiteindelijk uitgroeit tot een gezamenlijke taal die we allemaal gaan spreken.”
Marleen van Rijnsbergen: “Het rolde uit de spreekkamer, de samenleving in.”
Reacties uitgeschakeld voor Marleen van Rijnsbergen: “Het rolde uit de spreekkamer, de samenleving in.”De Beweging Limburg Positief Gezond bestaat 10 jaar! Daarom interviewen de mensen van het eerste uur in aanloop naar ons jubileumsymposium ‘T is een kwestie van geduld! op 29 oktober in Maastricht. Hieronder het tweede interview in deze reeks met Marleen van Rijnsbergen, In dit tweede interview spreken we met Marleen van Rijnsbergen, voormalig gedeputeerde van de provincie Limburg en een van de drijvende krachten achter de bestuurlijke verankering van Positieve Gezondheid in Limburg.
Terugkijkend op haar periode als gedeputeerde haalt Marleen van Rijnsbergen een foto tevoorschijn van het allereerste moment: een grote groep mensen, duimen omhoog, geverfd in de kleuren van de zes dimensies van Positieve Gezondheid. “Wiro Gruissen, Marianne Smitsmans, Jo Maes Maes, Machteld Huber, Hans Peter Jung en ikzelf. En dan is er iemand die ontbreekt op die foto maar die ik er meteen bij wil noemen: Peter Boonen. Hij was achter de schermen ontzettend belangrijk, maar je kunt hem helaas niet meer interviewen.”
Welke rol speelde Peter Boonen?
“Machteld Huber en Wiro Gruisen benaderden de provincie met het idee om Limburg de eerste ‘positief gezonde provincie’ te maken. Zij kwamen bij Peter Boonen terecht, en die zag er meteen brood in. Hij legde alle verbindingen met de sociale agenda, waarvan hij eigenlijk ook de geestelijk vader was, ambtelijk dan, en ik bestuurlijk.
Zo is het allemaal in goede banen geleid. Peter heeft er ook voor gezorgd dat het op een goede manier binnen de provinciale organisatie ging landen. Als ik eerlijk ben: was Peter Boonen er niet geweest, waren we ook niet op deze manier begonnen.”
Hoe ontstond de verbinding tussen Positieve Gezondheid en de provinciale agenda?
“We waren met de decentralisatie van de jeugdzorg eigenlijk de laatste sociale taak kwijtgeraakt. Dat baarde ons zorgen: als provincie raak je zo de verbinding met de Limburgse samenleving kwijt. Alles wordt abstract. Daarom was die sociale agenda zo belangrijk, gericht op een aantal grote maatschappelijke opgaven.
Er zijn regio’s in Limburg waar de gezondheid enorm achterblijft. Daar mogen we als provincie niet van wegkijken.
Tegelijk zochten we naar een gemeenschappelijke taal. Of je nu met een ziekenhuis praat, een woningcorporatie of een onderwijsinstelling, ze hebben allemaal hun eigen jargon en hun eigen manier om naar mensen te kijken. En toen kwam Machteld met het spinnenweb. Dat was precies het antwoord op iets waar we naar op zoek waren.”
Hoe verliep die eerste presentatie?
“Peter Boonen had zich flink ingespannen om Machteld naar het provinciehuis te krijgen. De treinen reden die dag niet en er was iets mis met haar auto, dus ze moest een taxi nemen om er op tijd te zijn. Het was een hele gehaaste presentatie.
Maar ik had meteen zoiets van: dit gaan we doen. Want nu komt alles samen. Dit is precies wat ik zoek om de sociale agenda verder te brengen.”
Wie waren de andere samenwerkingspartners in die beginfase?
“De mensen op die foto waren de partners van het eerste uur. We werkten met een benadering die je toen een quattro helix kon noemen, later een quadruple helix geworden: onderwijs, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, het gezondheidswezen en overheden, gemeenten incluis.
Het uitgangspunt was altijd om het niet vanuit het provinciehuis te doen, maar samen met de samenleving.”
Hoe snel ging het?
“Na een half jaar wisten we al dat we door de eerste fase aan het fietsen waren, want het ging veel sneller dan verwacht. Dat is eigenlijk een ontzettend goed teken: je hebt geen drie jaar nodig om iets te laten landen als het echt aansluit.
Wat hielp, is dat de provincie er achter stond. Dat maakt mensen nieuwsgierig. Maar als er dan ook nog een goed inhoudelijk verhaal achter zit, en dat was hier zo, dan gaat het rollen.
Machteld zei later zelf ook wel: toen de provincie zei ‘wij gaan hiermee aan de slag’, begon het echt te vliegen. Want als provincie hoef je niet elke gemeente apart te bevechten. De vraag komt dan vanzelf.”
Waar ben je het meest trots op?
“Er zijn drie momenten die eruit springen.
Het eerste was toen Peter Boonen bij mij binnenkwam en zei: we hadden drie keer drie jaar afgesproken, maar we moeten misschien al doorstromen naar fase twee. Want dit gaat gewoon hartstikke snel. Dat was een heel mooi teken dat we echt iets hadden geraakt.
Het tweede moment was later, nadat ik mijn periode als gedeputeerde door politieke omstandigheden niet volledig had kunnen afronden. Hans Teunissen nam mijn portefeuille over en belde me op om te zeggen: ‘Marleen, ik had wel in de gaten dat er wat gebeurde, maar het is echt ongelooflijk wat hier allemaal met Positieve Gezondheid is gedaan.’ Op dat moment dacht ik: we hebben echt wel iets moois bereikt, en daar is erkenning voor.
En het derde? Dat jij nu hier zit om mij te interviewen, tien jaar later. Als we tien jaar geleden niet allemaal met die gekleurde duimpjes hadden gestaan, was er misschien ook wel iets gebeurd, maar niet op deze manier.”
Wat zou je je jongere zelf adviseren?
“Dat vind ik altijd een hele moeilijke vraag. En in dit geval denk ik eerlijk gezegd dat het gewoon goed is gegaan zoals het gegaan is. Er was een moment waarop we dit konden doen, er was een klik, er was een gezamenlijk belang. Dan moet je handelen.
Als ik al iets zou aanwijzen: misschien is er soms wat weinig geweest over de toepassing van het model en de resultaten die daaruit kwamen, en wat veel over het model zelf. Maar eigenlijk denk ik dat het een heel succesvol proces is geweest. En daar mogen we trots op zijn.”
Wat adviseer je andere provincies die willen leren van Limburg?
“Zorg dat je de juiste partijen aan tafel hebt, zoals wij in het begin hadden. En neem als provincie de sociale agenda serieus.
Maar beperk het niet tot het sociale domein. Dat is in Limburg ook wel beter gelukt dan elders: als je ergens een weg aanlegt, een natuurgebied inricht of woningbouw ontwikkelt, dan kijk je ook vanuit Positieve Gezondheid. Dat doe je met een heel college, niet alleen met de portefeuillehouder welzijn. En het helpt natuurlijk ook als er ruimte, capaciteit en financiële middelen tegenaan worden gezet.”
Wat wens je de beweging voor de toekomst toe?
“Dat het gemeengoed wordt. Dat mensen beseffen dat het niet alleen gaat om je huis, je knie of je hobby’s, maar om het totaalplaatje. Dat zie ik ook al wel gebeuren, in HR-beleid bijvoorbeeld, waar steeds meer wordt gekeken naar vitaliteit en hoe iemand er als geheel bij zit.
En het mooie is: mensen hoeven niet precies te weten hoe het spinnenweb werkt of hoe het model eruitziet. Als de gedachte erachter beklijft, hebben we al een gigantische stap gezet.
De sleutel blijft aandacht. Laat het thema niet verslappen.”
Wat is voor jou de essentie van Positieve Gezondheid?
“Het biedt een gemeenschappelijke taal. En voor mij was het een middel om Limburg aan tafel te krijgen voor een gesprek over de gezondheid van mensen. Dat had Machteld zelf ook niet zo voorzien. Haar model was oorspronkelijk sterk op de zorg gericht.
Maar het is uiteindelijk de samenleving ingerold. Uit de spreekkamer van de huisarts, de hele provincie in. En dat vind ik mooi.”
Over Marleen van Rijnsbergen
Marleen van Rijnsbergen was van 2015 tot 2018 gedeputeerde van de provincie Limburg, met onder meer de portefeuille sociale agenda. In die rol was zij een van de bestuurlijke initiatiefnemers van de Beweging Limburg Positief Gezond. Ze was nauw betrokken bij het verankeren van Positieve Gezondheid als leidend gedachtegoed binnen de provinciale sociale agenda en de samenwerking met partners uit zorg, welzijn, onderwijs, overheid en bedrijfsleven.
Machteld Huber: “Het ging nooit over carrière, maar over iets doen wat er écht toe doet.”
Reacties uitgeschakeld voor Machteld Huber: “Het ging nooit over carrière, maar over iets doen wat er écht toe doet.”De Beweging Limburg Positief Gezond bestaat 10 jaar! Daarom interviewen de mensen van het eerste uur in aanloop naar ons jubileumsymposium ‘T is een kwestie van geduld! op 29 oktober in Maastricht. Hieronder het eerste interview in deze reeks met Machteld Huber, grondlegger van het gedachtegoed Positieve Gezondheid.
“Het ging nooit over carrière, maar over iets doen wat er écht toe doet.”
Tien jaar geleden werd de basis gelegd voor Positieve Gezondheid in Limburg. Wat begon als een nieuw perspectief op gezondheid, groeide uit tot een brede beweging die door alle lagen van de samenleving wordt gedragen. We spreken met de grondlegger van het gedachtegoed Positieve Gezondheid, Machteld Huber, over het ontstaan, de impact en de lessen onderweg.
Hoe is Positieve Gezondheid in Limburg ontstaan?
“Het begon eind 2014, na mijn promotie in Maastricht. Mijn onderzoek ging over een nieuwe benadering van gezondheid. Tot mijn verrassing werd dat opgepakt door de media, waaronder een groot artikel in NRC. Dat zorgde voor veel aandacht.
Via dat artikel kwam ik in contact met mensen uit Limburg. Wiro Gruisen van CZ las het en kwam langs. Na een uitgebreid gesprek zag hij de potentie en heeft dit gedeeld met toenmalig gedeputeerde Marleen van Rijnsbergen. Vanuit daar ontstond het idee bij de gedeputeerde om van Limburg de eerste ‘Positief Gezonde provincie’ te maken. Ik kreeg de vraag om een plan te schrijven, en zo is het begonnen.”
Dat plan bestond uit drie fases van elk drie jaar. Uit eerder onderzoek bleek dat je voor een echte transitie tijd nodig hebt: eerst drie jaar aanjagen en veel beweging creëren, daarna het laten landen via de mensen zelf in de praktijk en pas in de laatste fase kan je echt resultaat gaan zien.
“Alleen kwamen we er al snel achter dat je als buitenstaander Limburgers vooral niet moet vertellen wat ze moeten doen. Het moest van binnenuit komen.”
Wat was jouw rol in die beginfase?
“Ik was de inhoudelijke aanjager en vertegenwoordigde het instituut dat ik net had opgericht. Daarnaast Mieke Reijnen, ook van ons instituut, die veel praktische ervaring had en daarmee het proces ondersteunde. We hebben bewust gekozen voor een aanpak waarin Limburgers vooral zelf het voortouw namen.
We hebben een Actiecentrum opgezet, geen ‘coördinatiecentrum’. Dat verschil in naam is cruciaal. Het moest geen plek zijn waar plannen bedacht werden, maar waar dingen daadwerkelijk gebeurden. Dat past bij Positieve Gezondheid: het gaat niet om opleggen, maar om wat mensen zelf belangrijk vinden.”
Wie waren betrokken in die eerste fase?
“Er sloten snel veel partijen aan, zoals de GGD, Universiteit Maastricht, mensen uit het sociale domein en zorgprofessionals.
Daarnaast waren er sterke kartrekkers vanuit de Provincie. Die combinatie van inhoud, praktijk en bestuurlijke steun was doorslaggevend. Zonder die drie samen krijg je dit soort bewegingen niet van de grond.”
Waar ben je het meest trots op?
“Er zijn twee dingen die eruit springen:
Het eerste is een persoonlijk moment. Ik zat bij een oudere vrouw thuis en samen vulden we het spinnenweb van Positieve Gezondheid in. Toen ze het resultaat zag, gebeurde er iets: ze kreeg overzicht en rust. En ze kon aangeven waar ze de meeste behoefte aan had en wat haalbaar was. Dat moment waarop iemand zelf weer grip ervaart, daar draait het om.
Het tweede is dat Positieve Gezondheid politiek overstijgend is gebleken. Ongeacht welke partij aan de macht was, het werd steeds opnieuw omarmd. Dat laat zien dat het geen ideologisch verhaal is, maar iets wat breed als waardevol wordt gezien.”
Wat maakte dat het in Limburg echt is gaan leven?
“Het succes zit niet in een model of methode, maar in mensen. In Limburg is het echt van de mensen zelf geworden. Professionals, inwoners en bestuurders: iedereen is het op zijn eigen manier gaan toepassen.
Je ziet dat het werkt als mensen het vertalen naar hun eigen praktijk. In zorg, onderwijs, gemeenten, maar ook gewoon in wijken. Dat eigenaarschap is essentieel.”
Wat waren onderweg de grootste uitdagingen?
“Een beweging als deze schuurt altijd met bestaande systemen. Systemen zijn gericht op controle, op meten, op protocollen. Positieve Gezondheid vraagt iets anders: het gesprek aangaan, ruimte geven, aansluiten bij de behoeftes van mensen.
Dat botst soms. Professionals moeten anders gaan werken, organisaties moeten anders denken. Dat kost tijd en vraagt lef. Niet iedereen is daar meteen klaar voor. Maar hier gold ook de wijsheid van Cruijff: ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’.”
Hoe zorg je dat het geen ‘project’ blijft, maar een blijvende beweging?
“Door het niet te institutionaliseren. Zodra je het vastzet in structuren en regels, verlies je de essentie.
Het moet gaan leven in hoe mensen denken en handelen. Dat betekent dat je continu nieuwe mensen moet proberen te betrekken, verhalen moet blijven delen en ruimte moet houden voor ontwikkeling.”
Hoe kijk je terug op jouw eigen pad?
“Ik ben niet zozeer trots, maar vooral dankbaar. Mijn motivatie is altijd geweest om iets te doen wat zinvol is. Het ging nooit over carrière of status of zo.
Mijn leven is niet altijd makkelijk geweest en ik heb zelf ernstige ziekte meegemaakt. Juist daardoor ben ik gaan zoeken naar wat echt belangrijk is. Mijn kompas is altijd geweest: draagt dit bij aan iets zinvols?
Achteraf denk ik dat mijn jongere zelf de juiste keuzes heeft gemaakt.”
Welk advies zou je jongeren willen meegeven?
“Volg je intuïtie. Dat klinkt abstract, maar je kunt het ontwikkelen, door ernaar te luisteren en erop te reflecteren.
En leer omgaan met tegenslagen. Frustratie hoort erbij. Het is belangrijk dat je emoties kunt toelaten en verwerken. Dat helpt je om verder te komen.
Wat ik vaak zie, is dat wanneer mensen stappen zetten richting iets wat echt bij hen past, er beweging ontstaat. Alsof het leven een beetje meewerkt.”
Wat vraagt de toekomst van Positieve Gezondheid?
“De basis staat, maar het vraagt blijvende energie. Het zit niet in systemen, maar in mensen die ermee werken.
De kern is nog steeds hetzelfde als tien jaar geleden: aansluiten bij wat iemand zelf belangrijk vindt en wil, en van daaruit bouwen. Zolang dat centraal blijft staan, blijft de beweging relevant. Ik ben dankbaar!”
Over Machtreld Huber
Machteld Huber, voormalig huisarts en onderzoeker, is de grondlegger van het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Ze ontwikkelde haar opvattingen en inzichten op basis van haar ervaringen als patiënt, huisarts en therapeut. Huber kreeg verschillende onderscheidingen voor haar werk.
VISTA college treedt toe als kernpartner Beweging Limburg Positief Gezond
Reacties uitgeschakeld voor VISTA college treedt toe als kernpartner Beweging Limburg Positief GezondMet trots verwelkomt de Beweging Limburg Positief Gezond VISTA college als nieuwe kernpartner.
“Het mbo ontbrak nog als kernpartner binnen de beweging, terwijl het een cruciale rol speelt in de samenleving. Met VISTA college is de onderwijskolom nu compleet vertegenwoordigd”. Aldus Loek Vaessen, coördinator Beweging Limburg Positief Gezond.
Via VISTA Vitaal, het vitaliteitsprogramma van VISTA college, kwam het contact tot stand tussen VISTA college en de Beweging. Beide partijen bleken een sterke inhoudelijke overlap te hebben in hun visie op Positieve Gezondheid en de rol van onderwijs daarin.
Het VISTA college heeft het gedachtegoed van Positieve Gezondheid al stevig verankerd in haar visie en praktijk. Daarmee levert ze een waardevolle bijdrage aan de brede maatschappelijke ontwikkeling in Limburg. Met deze toetreding is, naast Zuyd Hogeschool, Fontys Hogescholen en Maastricht UMC+, de onderwijskolom binnen Beweging Limburg Positief Gezond krachtig vertegenwoordigd.
Met deze samenwerking wordt Positieve Gezondheid, met de focus op mentale ontwikkeling, structureel opgenomen in het curriculum van mbo-opleidingen binnen VISTA college. Door deze jongeren al vroeg een brede kijk op gezondheid mee te geven, wordt een belangrijke stap gezet richting de gewenste trendbreuk in Limburg. Het succes van initiatieven zoals de Gezonde Basisschool van de Toekomst laat zien dat deze beweging werkt en biedt een stevige basis om positieve gezondheid hier verder aan toe te voegen.
Daarnaast biedt de samenwerking volop kansen om studenten actief te betrekken bij innovatie en toepassing van Positieve Gezondheid in de praktijk. Via de thema’s ‘kennis & innovatie’ en ‘Positieve Gezondheid op de werkvloer’ wordt bovendien niet alleen geïnvesteerd in de ontwikkeling van studenten, maar ook in het werkgeluk en de veerkracht van docenten en ondersteunend personeel van het VISTA college. Zo bouwen we samen aan een gezonde, veerkrachtige generatie én een toekomstbestendig Limburg.
De Beweging Limburg Positief Gezond verbetert sinds 2016 de positieve gezondheid van Limburgers samen met haar kernpartners door heel Limburg. Sinds januari 2020 wordt de beweging gehost door Burgerkracht Limburg, die samen met het kernteam de plannen uitwerkt en de benodigde faciliteiten biedt.
Kernpartners Beweging Limburg Positief Gezond
LEVANTOgroep, Fontys hogescholen, Wonen Limburg, ZUYD Hogeschool, Maastricht UMC+, MooiMaasvallei, Mondriaan, MIK & PIW Groep, Meander Groep, VISTA college
Terugkijken: Inspirerende eerste kwartaalbijeenkomst
Laat een reactie achterWe kijken terug op een inspirerende kwartaalbijeenkomst die plaatsvond op 9 april 2025 in Sittard. Deze kwartaalbijeenkomst wordt georganiseerd voor en door implementatiecoaches die lid zijn van de Beweging Limburg Positief Gezond. Onderlinge verbinding en inspiratie staat hierbij centraal.
Wil jij de volgende keer ook erbij zijn? Houd dan onze website en socials in de gaten voor meer informatie over de volgende kwartaalbijeenkomst!
