Het Institute for Positive Health (iPH) is per 1 januari 2026 een zelfstandige stichting. Na tien jaar waarin iPH zich succesvol heeft ingezet om de beweging naar een bredere kijk op gezondheid – vertaald in Positieve Gezondheid – te inspireren en te versnellen, zet iPH haar missie voort vanuit een onafhankelijke organisatie met een sterke focus op duurzame verankering. Met de verzelfstandiging onderstreept iPH haar rol als onafhankelijk expertisecentrum en netwerkorganisatie. De inhoudelijke koers, samenwerkingen en activiteiten blijven ongewijzigd. Trainers, partners, vignethouders en samenwerkingsorganisaties kunnen blijven rekenen op continuïteit en zorgvuldige ondersteuning. Miriam de Kleijn is benoemd tot directeur van de stichting. Samen met het bestaande team werkt zij aan de verdere doorontwikkeling van Positieve Gezondheid, met nadruk op structurele inbedding in de dagelijkse praktijk, in organisaties en samenwerkingsverbanden.   Bestuur Het bestuur van de stichting Institute for Positive Health bestaat uit Korrie Louwes, John Dierx en Pablo van den Bosch. Het bestuur ziet toe op de missie, strategie en governance van iPH en ondersteunt de verdere doorontwikkeling van Positieve Gezondheid.   Over Institute for Positive Health (iPH) IPH staat voor de brede kijk op gezondheid: Positieve Gezondheid, waarin de zes dimensies van Positieve Gezondheid (lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren) het vertrekpunt zijn. Vanuit dit gedachtegoed ondersteunt iPH de transitie van zorg naar gezondheid waarin mensen en organisaties integraal samenwerken om deze maatschappelijke opgave te realiseren.   “Het vermogen om je aan te passen en de regie te voeren: dat is de basis van de brede kijk op gezondheid zoals uitgewerkt in Positieve Gezondheid. Door vanuit de zelfstandige stichting iPH het netwerk van mensen, gemeenschappen en organisaties die (willen) werken met en vanuit Positieve Gezondheid duurzaam te blijven ondersteunen dragen we bij aan een veerkrachtige samenleving.” – Miriam de Kleijn Miriam de Kleijn  

Interview met Stef Kremers, hoogleraar gezondheidsbevordering bij de Universiteit Maastricht en bestuurslid van MUMC+ Als hoogleraar gezondheidsbevordering aan de Universiteit Maastricht (UM) en lid van het Bestuur van het Maastricht UMC+, werkt Stef Kremers dagelijks aan een gezondere toekomst voor Limburg. UM en MUMC+ zijn vanaf het eerste uur nauw verbonden met het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. “We zijn er trots op dat het concept Maastrichtse wortels heeft,” zegt Stef. “Machteld Huber, de grondlegger van Positieve Gezondheid, is immers bij de UM gepromoveerd. Die verbinding is nog steeds voelbaar in ons onderzoek, onderwijs en beleid.” De brede blik op gezondheid Voor Stef betekent Positieve Gezondheid vooral “de brede blik”. “Het is iets dat ik in al mijn gesprekken probeer over te brengen,” vertelt hij. “Kijk verder dan alleen de ziekte. Gezondheid en gedrag moet je holistisch en integraal benaderen. Dat vraagt om samenwerking, om openheid, en om het besef dat gezondheid veel meer is dan de afwezigheid van klachten. Het gaat om wat mensen drijft, wat ze kunnen, en hoe ze zich kunnen aanpassen aan wat het leven brengt.” Waarom Limburg deze beweging nodig heeft Volgens Stef is het gedachtegoed van Positieve Gezondheid overal belangrijk, maar in Limburg misschien nog wel nét iets meer. “Onze provincie kent hardnekkige gezondheidsvraagstukken, die vaak samenhangen met sociaaleconomische omstandigheden. Juist daarom is hier een brede, integrale aanpak nodig.” “Positieve Gezondheid helpt om die brede blik ook echt in de praktijk te brengen,” zegt hij. “Het zorgt dat we als professionals, beleidsmakers en inwoners dezelfde taal spreken. Bovendien is het zaadje in Limburg al geplant, en het groeit. Op verschillende plekken zien we prachtige initiatieven ontstaan. Nu is het zaak om die energie vast te houden. Preventie en gezondheidsbevordering zijn thema’s van de lange adem.” Onderzoek mét de praktijk UM en MUMC+ dragen actief bij aan de verspreiding en verdieping van Positieve Gezondheid. “We doen onderzoek om de praktijk te versterken, en dat doen we nadrukkelijk mét de praktijk,” legt Stef uit. “Participatief onderzoek dus — waarin we samen met zorgverleners, gemeenten en inwoners werken aan kennis die direct toepasbaar is. Die wisselwerking tussen wetenschap en praktijk is cruciaal als je echt impact wilt maken.” Ook binnen het ziekenhuis krijgt de brede blik op gezondheid steeds meer vorm. “We werken aan preventie vanuit de gedachte van Positieve Gezondheid. Soms noemen we het expliciet zo, soms noemen we het vitaliteit, maar de kern is hetzelfde: aandacht voor de mens in zijn geheel.” Een speelse manier om samen te leren Een concreet voorbeeld van hoe die aanpak tot leven komt, is het project Game2Connect. “Dat is een serious game die we ontwikkeld hebben om interprofessionele samenwerking te bevorderen,” vertelt Stef enthousiast. “De game helpt zorgverleners en hulpverleners in het sociale domein om te denken en handelen vanuit het perspectief van Positieve Gezondheid. Het doel is om beter samen te werken rondom de patiënt, met oog voor ieders rol en kracht.” De ontwikkeling van de game is inmiddels bijna afgerond. “We onderzoeken nu hoe we Game2Connect verder kunnen verspreiden, opschalen en duurzaam kunnen inzetten. Het is een mooi voorbeeld van hoe innovatie, onderzoek en praktijk elkaar kunnen versterken.” Kansen voor Limburg: een stevigere sociale basis Als Limburgers nog meer vanuit welzijn en veerkracht gaan denken, ziet Stef grote kansen. “Dat leidt tot een transitie: een fundamentele verandering in hoe we naar gezondheid en zorg kijken. Niet meer repareren wat stuk is, maar investeren in wat mensen gezond houdt. Zo bouwen we aan een stevigere sociale basis en aan een samenhangende aanpak waarin vanuit verschillende domeinen gezocht wordt naar kansen om gezamenlijk de preventie-infrastructuur te versterken.” Een blik vooruit: vasthouden aan de lange adem Wanneer Stef vooruitkijkt, is zijn boodschap duidelijk: “We moeten de lange adem vasthouden. Positieve Gezondheid vraagt om volharding. Over vijf jaar hoop ik dat we door goed onderzoek nog beter weten wat echt werkt, en dat het gedachtengoed een vaste plek heeft in beleid en praktijk; in de zorg, maar ook in domeinen als onderwijs, ruimtelijke ordening en het sociale domein. Gezondheid moet overal in doorwerken.” Tot slot: trots op Limburg Stef sluit af met een oproep: “Limburg heeft een voortrekkersrol in het denken over Positieve Gezondheid. Dat is iets om trots op te zijn. Laten we die koploperpositie vasthouden én verder uitbouwen. Want wat in onze Provincie begon, kan nog vele mensen in binnen- en buitenland inspireren.”

Interview met Lidy van der Goot-Wilms, Afdelingshoofd Kennis & Innovatie bij GGD Zuid-Limburg Als Afdelingshoofd Kennis & Innovatie bij GGD Zuid-Limburg zet Lidy van der Goot-Wilms zich dagelijks in voor kansengelijkheid en gezondheid voor iedereen. Via haar betrokkenheid bij de Trendbreuk-aanpak, GALA en IZA werkt zij aan een brede en duurzame verbetering van gezondheid in de regio. Haar focus ligt op preventie en samenwerking over de grenzen van domeinen heen. “Health in and with all policies is voor mij het uitgangspunt,” vertelt ze. “Dat sluit naadloos aan bij het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.” Positieve Gezondheid als fundament voor samenwerking “Voor de GGD is Positieve Gezondheid een belangrijk gezondheidsconcept binnen een integrale benadering van gezondheid,” legt Lidy uit. “In lijn met onze missie – het bevorderen van gezondheid en veiligheid in de regio en het verkleinen van gezondheidsverschillen – zoeken we nadrukkelijk de samenwerking met partners én inwoners om dit gezamenlijk te realiseren.” Die samenwerking is essentieel, benadrukt ze. “Gezondheid wordt niet bepaald door één factor. Het gaat om het geheel van iemands leven: bestaanszekerheid, sociale netwerken, leefomstandigheden, werk en toegang tot goede, betaalbare en begrijpelijke zorg. Daarom kunnen we gezondheidsachterstanden niet oplossen binnen één sector. We moeten het echt samen doen.” Waarom dit juist in Limburg zo belangrijk is Dat Positieve Gezondheid juist in Limburg zo’n belangrijke rol speelt, vindt Lidy vanzelfsprekend. “De gezondheidsachterstanden in Zuid-Limburg zijn groot. De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor laten zien wat we al langer weten: gezondheid wordt sterk beïnvloed door omstandigheden buiten de zorg. Denk aan armoede, schulden of een onveilige woonomgeving.” Toch ziet ze ook beweging: “In het regioplan Zuid-Limburg hebben we uitgesproken dat we willen werken aan een omgeving waarin mensen gezond kunnen opgroeien, samenleven en oud worden. Denk aan buurten die uitnodigen tot ontmoeting en beweging, waar mensen naar elkaar omkijken en waar slimme, duurzame oplossingen bijdragen aan welzijn.” Van visie naar praktijk: werken op twee niveaus GGD Zuid-Limburg vertaalt het gedachtegoed van Positieve Gezondheid actief naar de praktijk. “De kern van dit gedachtegoed is het versterken van eigen regie en het leren omgaan met veranderende situaties in het leven,” legt Lidy uit. “Veel mensen komen, vaak buiten hun schuld, in een kwetsbare positie terecht. Daar spelen structurele factoren een grote rol: armoede, werkdruk, taalbarrières of een ongezonde leefomgeving.” Daarom werkt de GGD op twee niveaus: “Enerzijds richten we ons op het individu, anderzijds op de leefomgeving waarin mensen wonen, werken en recreëren. Gezondheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van iedereen die actief is in die leefomgeving. Door de eigen regie van het individu te versterken, ontstaat óók de mogelijkheid om de eigen regie van de wijk te versterken.” Van individu naar wijk: samen bouwen aan gezonde gemeenschappen “Bij GGD Zuid-Limburg maken we bewust de stap van Positieve Gezondheid voor het individu naar werken met Positieve Gezondheid in de wijk,” vertelt Lidy. “Dat biedt partners uit verschillende domeinen meer mogelijkheden om aan te sluiten, ieder vanuit hun eigen rol en expertise. Zo wordt het versterken van eigen regie geen individuele opdracht, maar een gedeeld streven.” Het voeren van het goede gesprek met inwoners is daarbij essentieel. “De regie moet bij inwoners blijven liggen. Het model en de data zijn ondersteunend, niet leidend. Ze helpen om samen te bouwen aan een wijk waar gezonde keuzes makkelijker en vanzelfsprekender worden.” Kennis delen om samen sterker te worden Binnen de organisatie groeit de rol van kennisdeling snel. “We weten uit onderzoek welke gezondheidseffecten armoede heeft, hoe stress door schulden het welzijn aantast en wat een vochtige woning doet met de gezondheid van bewoners,” zegt Lidy. “Het wijkmodel Positieve Gezondheid biedt geen directe oplossing voor schuldenproblematiek, maar een sterk sociaal veld kan wel helpen om de negatieve gezondheidseffecten te beperken.” Ook intern zet de GGD stappen. “We hebben expertisegroepen gevormd rondom thema’s uit het GALA-programma, zoals mentaal welbevinden en gezonde leefomgeving. Zo bundelen we kennis en versterken we onze integrale blik. En via onze betrokkenheid bij het Nationaal Programma Heerlen-Noord werken we aan een brede, gedeelde visie op gezondheid – domein overstijgend en wijkgericht.” Gezondheid als maatschappelijke opgave Lidy ziet grote kansen voor Limburg als gezondheid niet langer alleen als zorgvraagstuk wordt gezien. “Als we gezondheid benaderen als een maatschappelijke opgave, kunnen we fundamentele thema’s aanpakken: armoede, eenzaamheid, leefbaarheid, zelfs klimaateffecten. Gezondheid kan daarin de verbindende factor zijn.” Het regioplan dat in het kader van de IZA- en GALA-akkoorden is opgesteld, biedt volgens haar een stevige basis. “Daarin staat het versterken van eigen regie centraal – zowel individueel als collectief. Dat is precies de richting waarin we moeten blijven bewegen.” Een blik vooruit: gezondheid als vanzelfsprekend uitgangspunt “Over vijf jaar hoop ik dat gezondheid geen aparte paragraaf meer is in beleidsplannen voor wonen, werk of onderwijs,” zegt Lidy. “Gezondheid zou een vanzelfsprekende afweging moeten zijn bij ieder plan of besluit. We moeten af van het idee dat gezondheid ‘er nog bij’ moet — het moet het vertrekpunt zijn.” Tot slot: samen maken we het verschil “Echte impact op gezondheid maak je alleen samen,” besluit Lidy. “Inwoners, vrijwilligers, professionals – formeel en informeel – iedereen speelt een rol. Investeer in structurele samenwerking, juist met partijen die op het eerste gezicht andere belangen hebben. Het begint met een gedeeld beeld van wat gezondheid is, en met ruimte voor ontmoetingen waarin dat beeld wordt versterkt.” “Want gezondheid versterken,” zegt ze met nadruk, “is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de hele samenleving.”

Interview met Jeroen Kampkes, lid van de Raad van Bestuur van Mondriaan Mondriaan is een grote organisatie voor geestelijke gezondheidszorg in Zuid-Limburg. De organisatie helpt mensen van alle leeftijden, van kinderen tot ouderen, met psychische problemen. Dat gebeurt meestal thuis, in de eigen omgeving van cliënten, maar wanneer nodigook in een kliniek. “Veel mensen die bij ons aankloppen hebben te maken met meerdere uitdagingen tegelijk,” vertelt het bestuurslid van Mondriaan. “Juist daarom is het belangrijk om breed te kijken naar wat iemand nodig heeft om weer grip te krijgen op het leven.” Kijken naar wat wél goed gaat “Als je alleen praat over wat er misgaat, kom je vaak niet verder,” zegt hij. “Positieve Gezondheid helpt om het gesprek te voeren over wat wél goed gaat en wat iemand belangrijk vindt in het leven. Het geeft ruimte om te ontdekken hoe iemand met moeilijke situaties omgaat en waar de kracht zit om weer vooruit te komen.” Die manier van kijken is volgens hem essentieel in de geestelijke gezondheidszorg. “Soms heb je gewoon een ander perspectief nodig. Niet de diagnose centraal stellen, maar het leven van de persoon. Door samen te zoeken naar wat helpt, ontstaat meer veerkracht en zelfstandigheid.” Waarom Limburg dit nodig heeft “Veel problemen horen bij het leven. Daarin is Limburg niet anders dan de rest van Nederland,” vertelt hij. “Je hebt niet altijd een specialist nodig, maar bijvoorbeeld iemand die met je meedenkt over hoe je ermee om kunt gaan. Iemand die niet alleen kijkt naar klachten, maar naar jou als mens. Dat is precies waar Positieve Gezondheid bij helpt.” Hij verwijst naar het Transformatieplan Mentale Gezondheid, waar Mondriaan één van de kartrekkers van is. “Dat plan benadrukt dat we samen op een andere manier voor elkaar kunnen zorgen. We zetten in op preventie, op vroegsignalering en op herstel, met hulp van ervaringsdeskundigen. Net als bij Positieve Gezondheid gaat het om het voeren van een ander gesprek — niet over wat er mis is, maar over wat iemand nodig heeft om verder te kunnen.” Van visie naar dagelijks werk Binnen Mondriaan is Positieve Gezondheid stevig verankerd in de organisatie. “Iedere nieuwe medewerker, of je nu in de zorg werkt of op kantoor, krijgt uitleg over Positieve Gezondheid tijdens de introductie. Zo maken we deze manier van denken normaal binnen onze organisatie.” Ook medewerkers die direct contact hebben met cliënten krijgen extra training. “We willen dat zij het gedachtegoed van Positieve Gezondheid echt kunnen toepassen in hun gesprekken. Het staat niet alleen in onze beleidsplannen. We brengen het ook in de praktijk. Dat is waar het verschil wordt gemaakt.” In gesprek over wat echt belangrijk is De aanpak van Mondriaan is concreet en dichtbij. “We gebruiken de taal van Positieve Gezondheid actief in onze gesprekken. Dat betekent dat we vragen stellen die verder gaan dan de klacht of de diagnose. Wat doet ertoe voor jou? Waar haal je energie uit? Wat wil je behouden of versterken in je leven? Dat zijn de gesprekken die perspectief bieden en mensen weer in beweging brengen.” Kansen voor Limburg Volgens hem liggen er grote kansen als Limburg nog meer inzet op welzijn en veerkracht. “We zijn goed op weg, maar we kunnen nog meer doen om ook mensen te bereiken die (nog) geen hulp nodig hebben. Positieve Gezondheid moet niet alleen taal voor een gesprek zijn tussen zorginstellingen, maar vooral met de mensen in Limburg zelf. Gezondheid en veerkracht beginnen in de wijk, op school, op het werk: overal waar mensen samenkomen.” Toekomstbeeld: minder zorg, meer veerkracht Als hij vooruitkijkt, is zijn wens helder: “Over vijf jaar hoop ik dat minder mensen specialistische zorg nodig hebben, omdat ze eerder en beter geholpen worden om met tegenslagen om te gaan. Dat is niet alleen beter voor de zorg, maar vooral voor de mensen zelf. Hoe eerder we het gesprek aangaan over wat iemand nodig heeft om gezond en veerkrachtig te blijven, hoe groter de kans dat iemand zijn eigen leven weer kan vormgeven.” Tot slot: gewoon betere zorg “Positieve Gezondheid is geen mooie praat of tijdelijke hype,” besluit hij. “Het is gewoon betere zorg: zorg die echt aansluit bij wat mensen nodig hebben in hun leven. Door samen te werken, te luisteren en de mens centraal te zetten, kunnen we in Zuid-Limburg het verschil maken. Voor elkaar, en met elkaar.”

Interview met Wout Peters van Blue Zone Vijlen In het hoogste dorp van Nederland, Vijlen, groeit onder de naam Blue Zone Vijlen een beweging waarin inwoners, professionals en organisaties samen bouwen aan een gezonder en hechter dorp. Eén van de drijvende krachten is Wout Peters: oud-ambulanceverpleegkundige, adviseur bij 2diabeat en samen met zijn partner Maud “impulsdrager” van Blue Zone Vijlen. Van ambulance naar community Wout werkte zo’n vijfentwintig jaar in de zorg: in het ziekenhuis, op de IC, de spoedeisende hulp en later op de ambulance. En juist daar zag hij iets wringen. “De zorg is in Nederland maximaal goed georganiseerd. We hebben goede huisartsen, praktijkondersteuners, diëtisten, leefstijlcoaches, sportscholen, noem maar op. Toch blijven de aantallen mensen met leefstijl gerelateerde problemen stijgen. Op de ambulance zagen we steeds vaker 112-meldingen met klachten waarbij leefstijl de oorzaak was. Dan weet je: we doen dan wel veel goed, maar het is wél dweilen met de kraan open.” Van ZZ naar GG via MM In Groningen volgde hij de master Healthy Ageing Professional en in Veendam ging hij aan de slag met het concept “van ZZ naar GG via MM”: van Ziekte & Zorg naar Gezondheid & Gedrag via Mens & Maatschappij. Niet nóg een gezondheidsprogramma erbovenop, maar via de community zelf werken aan gezondheid. Daar hoort ook een andere manier van onderzoeken bij: participatief actieonderzoek, met inwoners in de praktijk direct samenwerken. Leren van Blue Zones De inspiratie komt uit de zogeheten Blue Zones, regio’s in de wereld waar mensen bovengemiddeld gezond oud worden en waar leefstijlziekten zoals diabetes type 2 nauwelijks voorkomen. “Daar is de ziektezorg vaak veel slechter geregeld dan bij ons, maar mensen worden toch gezonder oud. Natuurlijk eten ze daar overwegend gezond en bewegen ze de hele dag op een natuurlijke manier. Maar het echte verschil zit in de gemeenschap: mensen zijn niet alleen verantwoordelijk voor zichzelf, maar ook voor elkaar. Ze zijn samenredzaam in plaats van alleen zelfredzaam. Dat zijn wij in het Westen grotendeels kwijtgeraakt.” Toen Wout en Maud in Vijlen kwamen wonen, voelden ze dat nog iets van die oude gemeenschapszin aanwezig was. Vroeger was het een hechte gemeenschap; nu overheerst steeds meer individualisering en eenzaamheid, net als in veel andere dorpen in Limburg en de rest van Nederland. Dorpsraden in een leeg café Symbool voor deze verandering is het oude dorpscafé. Het pand staat al tien jaar leeg. “Vroeger was dat het zenuwcentrum van het dorp: na de voetbal, harmonie of toneel ging iedereen daarheen. In gesprekken met inwoners hoorden we steeds weer: het is een doorn in het oog dat dit pand leegstaat.” Begin dit jaar organiseerden Wout en Maud vier dorpsraden in dat lege café. Ze vroegen inwoners naar hun huidige situatie, hun gewenste situatie en hun eigen ideeën en oplossingsrichtingen. Daaruit kwam een duidelijke wens: een dorpstuin als plek voor ontmoeting, verbinding, nieuwe vriendschappen, gezonde voeding, beweging en ontspanning. Tijdens één van de avonden stond een inwoner op die een permacultuurschool heeft. Hij bood zijn kennis kosteloos aan. Inmiddels ligt er een plan om de dorpstuin volgens permacultuurprincipes te realiseren. Twee professionele tuinders gaan hun kennis overdragen aan inwoners, zodat de tuin na twee jaar door het dorp zelf gedragen kan worden. De tuin moet dagelijks nutriëntrijke groente gaan leveren tegen kostprijs. “Dan heb je een plek waar mensen gezond en betaalbaar kunnen eten, op een natuurlijk kunnen bewegen door in de tuin te werken, elkaar kunnen ontmoeten en tot rust te komen. Alle dimensies van Positieve Gezondheid komen daar samen. En als je straks voor één euro per dag 375 gram groente kunt halen, valt het argument ‘gezond eten is te duur’ een stuk moeilijker vol te houden.” Een deelcafé in plaats van een gewoon dorpshuis Uit diezelfde dorpsraden en aanvullende inspiratiesessies ontstond het idee van een Deelcafé in het oude dorpscafé. Geen klassiek dorpshuis met een vast programma, maar een plek waar verschillende vormen van geven en delen samenkomen. Er wordt gedacht aan een ouder- en kindcafé met speelplek en boomhut, een  ontmoetingscafé met goede koffie, een Healthy Ageing-café voor activiteiten rond gezondheid, een “Lummelcafé” waar kinderen na school heen kunnen in plaats van achter het scherm, een huiswerkcafé met begeleiding door oudere inwoners en een creatief café vanuit het lokale kunstcollectief. Belangrijk hierbij: de activiteiten worden niet “van bovenaf” georganiseerd, maar ontstaan uit ideeën en energie van inwoners zelf. Van vrijwilliger naar deelgever “Vrijwilligers zijn vaak mensen die deelnemen aan ‘iets van een ander’: een vereniging, een bestuur, een activiteit. Als het niet meer past, kun je er ook weer vrijwillig van afzien. Redenen om te stoppen kunne heel divers zijn, maar heeft ook vaak te maken met gebrek aan eigenaarschap. Zolang de regie elders ligt, word je nooit echt mede-eigenaar. Binnen een Blue zone werken we niet met vrijwilligers. Inwoners zijn geen vrijwilliger, maar deelgevers. Ze geven een deel van zichzelf aan een geheel waar ze zelf ook deel van zijn. En daardoor krijg je er ook altijd iets voor terug: zingeving, betekenis, verbinding. Het is wederkerig en dat is precies waar Positieve Gezondheid over gaat.” Technologie als hulpmiddel in plaats van doel Hoewel het accent ligt op fysieke ontmoeting, zet Blue Zone Vijlen ook digitale middelen in, zoals de dorpsapp Hoplr. Inwoners kunnen daarin aangeven wat ze aan de community kunnen deelgeven en ook welke ondersteuning ze nodig hebben. “Mensen die al vijftien jaar in Vijlen wonen en nauwelijks iemand kennen, durven online contact te leggen. Dat leidt daarna tot echte ontmoetingen en soms vriendschappen. Hoplr is geen doel op zich, maar helpt om sociaal kapitaal zichtbaar te maken en de drempel naar elkaar toe te verlagen.” Tekst gaat verder onder afbeelding Samenredzaam, ook in leefstijl Landelijke programma’s zoals de ‘Wandeluitdaging’ en ‘Rookvrij en Fitter’ worden in Vijlen ingezet vanuit dezelfde logica: niet ‘jij moet het zelf oplossen’, maar samenredzaamheid.   “Bij Rookvrij en Fitter zeggen we niet: jouw rookverslaving is jouw probleem. We vragen: hoe kunnen we elkaar helpen? Dat maakt een wereld van verschil. Mensen gaan samen wandelen, koken, ontspannen. Verslaving doorbreken wordt een gezamenlijke opgave in plaats van een individueel falen.” Weerstand als signaal Die andere manier van werken levert ook weerstand op. “Dat is logisch. Een apotheker die inkomsten verliest als patiënten minder medicatie nodig hebben, heeft een terecht punt. We willen geen vijand van de zorg zijn. Daarom denken we mee over andere werkvormen, zoals groepsconsulten in het dorp. Minder werkdruk, zelfde bekostiging, meer gezondheid. Weerstand zien we niet als probleem, maar als een positief signaal: je raakt het systeem. Als we geen weerstand meer ervaren binnen Blue zone Vijlen, zijn we waarschijnlijk gewoon hetzelfde aan het doen dat we al jaren in de zorg doen. En dan blijven we waarschijnlijk ook krijgen wat we al jaren krijgen. De beweging naar ‘Zorg voor Gezondheid’ is echt een andere beweging en we zijn blij met de weerstand die we daarin ervaren. Het is een teken dat we op de goede weg zijn, zonder te weten wat de eindbestemming is. Vooruitblik: van Vijlen naar Limburg Als Wout vijf tot tien jaar vooruitkijkt, hoopt hij dat de dorpstuin draait, het deelcafé leeft en dat Vijlen laat zien wat mogelijk is als je de community en positieve gezondheid serieus neemt. “Mijn droom is dat we met partners zoals Limburg Positief Gezond en Burgerkracht Limburg een learning community opzetten voor impulsdragers in andere dorpen. Geen blauwdruk van Vijlen, maar een leernetwerk waarin we de werkzame elementen van community-building delen. Elk dorp vult het op eigen manier in. Als Vijlen andere dorpskernen in Limburg kan inspireren om op hun eigen manieren ‘Blue zone’ te creëren, dan zou dat zeker van toegevoegde waarde zijn.” https://www.bluezonevijlen.nl/

Interview met Geerke van der Meijden, voorzitter Raad van Bestuur LEVANTOgroep Sinds 1 april 2025 is Geerke van der Meijden voorzitter van de Raad van Bestuur van LEVANTOgroep, een organisatie die mensen met een psychische kwetsbaarheid ondersteunt om volwaardig mee te doen in de samenleving. Met een achtergrond als klinisch psycholoog zet Geerke zich al haar hele loopbaan in voor mensen met een ernstige psychiatrische kwetsbaarheid. De visie van Positieve Gezondheid sluit volgens haar naadloos aan bij de missie van LEVANTOgroep: samen werken aan herstel, eigen regie en betekenisvol leven. Positieve Gezondheid: meer dan de afwezigheid van ziekte “Voor mij gaat Positieve Gezondheid over veel meer dan de afwezigheid van ziekte,” vertelt Geerke. “Het is een brede blik op wat iemand nodig heeft om zich goed te voelen en met de uitdagingen van het leven om te kunnen gaan. In ons werk betekent dat dat we de kracht van het andere gesprek durven voeren. Niet meteen sturen of oplossen, maar eerst echt luisteren.” Ze ziet dagelijks wat dat oplevert: “Als je iemand werkelijk ziet, zonder oordeel, ontstaat er iets bijzonders. Mensen voelen zich gehoord en veilig om te delen wat er echt speelt. En juist dat is vaak het begin van beweging of verandering. Positieve Gezondheid nodigt uit om te kijken naar wat wél kan, naar veerkracht en zingeving. Dat maakt ons werk niet alleen waardevoller, maar ook menselijker.” Waarom Limburg deze beweging nodig heeft Volgens Geerke is het geen toeval dat juist Limburg zoveel aandacht besteedt aan Positieve Gezondheid. “Onze provincie kampt al jarenlang met gezondheidsachterstanden. In delen van Zuid-Limburg leven mensen korter en met meer gezondheidsproblemen dan elders in Nederland. Dat komt niet alleen door medische oorzaken, maar hangt ook samen met armoede, sociaal isolement, laaggeletterdheid en gebrek aan perspectief.” “Juist in die context biedt Positieve Gezondheid een waardevolle benadering. Het helpt mensen opnieuw te kijken naar wat voor hen betekenisvol is. Zingeving blijkt een krachtige drager van gezondheid. Als mensen ervaren dat hun leven ertoe doet, versterkt dat hun welzijn én veerkracht.” Zo werkt LEVANTOgroep aan Positieve Gezondheid Binnen LEVANTOgroep is Positieve Gezondheid een belangrijk uitgangspunt geworden. “We trainen onze medewerkers in het gedachtengoed en nemen in gesprekken de tijd voor wat echt telt: aandacht, gelijkwaardigheid en ruimte voor eigen regie,” legt Geerke uit. “Dat geldt niet alleen voor cliënten, maar ook voor medewerkers en vrijwilligers.” De organisatie past dit ook toe in haar personeelsbeleid. “We voeren geen functioneringsgesprekken meer, maar ontwikkelgesprekken. Daarin staat het welzijn en de beleving van de medewerker centraal. Geen vinkjes, maar echte aandacht. Ruimte om te groeien — in werk en als mens — dat is waar we voor gaan.” Voorbeelden uit de praktijk Een concreet voorbeeld van hoe LEVANTOgroep werkt aan zeggenschap en herstel, is te vinden binnen de geestelijke gezondheidszorg. “Mensen met een lange geschiedenis in de zorg krijgen weer invloed op hun dagelijks leven — over waar ze wonen, met wie, en zelfs wat er gegeten wordt,” vertelt Geerke. “Dat lijkt klein, maar het is van grote betekenis. We kijken breder dan diagnoses. In onze ambulante zorg beginnen we niet met een intake, maar met een open gesprek: wat geeft energie, wat doet ertoe?” Ook binnen woongroepen maken medewerkers ruimte voor het andere gesprek. “Niet alleen over zorg, maar over iemands wensen, geschiedenis en verlangens. We bedenken samen slimme, passende oplossingen en zorgen dat zorg zoveel mogelijk plaatsvindt in de eigen leefomgeving. Dichtbij, vertrouwd en samen met partners. Want alleen ga je sneller, maar samen kom je verder.” Kansen voor Limburg: welzijn en veerkracht centraal “Als we in Limburg meer kijken naar welzijn en veerkracht, en wat minder naar regels, hebben we de kans om bestaanszekerheid en perspectief te versterken,” zegt Geerke. “Het gaat erom dat iedereen, ongeacht achtergrond of situatie, de mogelijkheid krijgt om mee te doen en zich te ontwikkelen.” Ze ziet daarbij een unieke kracht in de Limburgse gemeenschap: “We hebben hier een sterke cultuur van omzien naar elkaar. Door mensen te betrekken en samen te zoeken naar wat mogelijk is, kunnen we barrières wegnemen en zorgen voor meer inclusiviteit en stabiliteit. Dat vraagt lef en samenwerking, maar juist daarin ligt de kracht om veerkrachtige gemeenschappen te creëren.” Een blik vooruit: gelijke kansen als vanzelfsprekendheid Over vijf jaar hoopt Geerke dat Positieve Gezondheid niet meer iets is waarover we praten, maar wat we dagelijks doen. “Ik hoop dat gelijke kansen en bestaanszekerheid dan geen idealen meer zijn, maar werkelijkheid. Dat jongeren opgroeien in een omgeving waar ze zich veilig voelen, gezien worden en tot bloei kunnen komen. Een provincie waar we niet langs elkaar heen leven, maar naar elkaar omkijken. Waar we vertrouwen geven in plaats van regels stapelen.” Tot slot: de mens achter het verhaal “Laten we blijven kiezen voor de mens achter het verhaal,” besluit Geerke. “Niet de systemen of regels centraal stellen, maar de levens van mensen, met hun dromen, zorgen en kracht. Als we elkaar blijven zien, ruimte geven en samenwerken over domeinen heen, maken we echt het verschil. Gelijke kansen, bestaanszekerheid en het gevoel dat je ertoe doet, dat gunnen we iedereen. Het begint bij luisteren, lef tonen en doen wat nodig is: op het juiste moment, op de juiste plek.”

Interview met Veerle de Vries, programmadirecteur Preventie en Vitaliteit bij Maastricht UMC+ Het Maastricht UMC+ is meer dan een ziekenhuis. In de samenwerking met de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences werkt het ziekenhuis aan zorg, onderzoek en onderwijs die verder reiken dan behandeling alleen. Het programma Preventie en Vitaliteit ondersteunt het MUMC+ als Kennis- en Expertisecentrum voor Preventie en Vitaliteit. Daarmee zet het sterk in op het structureel verankeren van preventie en het vergroten van maatschappelijke impact. “Juist in Zuid-Limburg waar grote gezondheidsuitdagingen zijn, willen wij met de schat aan wetenschappelijke kennis die we in huis hebben en onze rol als verbinder met vele zorgpartners in de ruime regio écht het verschil maken,” vertelt Veerle de Vries, programmadirecteur Preventie en Vitaliteit. Breder kijken naar gezondheid Voor De Vries is het gedachtegoed van Positieve Gezondheid daarbij een belangrijke inspiratiebron. “Het helpt ons gezondheid breder te benaderen dan alleen het ziektebeeld. Binnen het MUMC+ gebruiken we het als vertrekpunt om een gezamenlijke taal te vinden, één die begrijpelijk en toepasbaar is voor alle onderdelen van onze organisatie én daarbuiten.” Dat dit in Limburg broodnodig is, staat voor haar buiten kijf. “Onze provincie scoort het laagst op ervaren gezondheid en het hoogst als het gaat om het aantal mensen met meerdere gezondheidsproblemen. Ook hebben vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt invloed. We kunnen het ons simpelweg niet permitteren om gezondheid alleen te zien als ‘zorg’. Als we de beweging naar Positieve Gezondheid niet maken, verliezen we niet alleen voor onze inwoners, maar ook voor de houdbaarheid van ons zorgsysteem.” Concreet aan de slag Binnen het Kennis- en Expertisecentrum Preventie en Vitaliteit werkt het MUMC+ aan een gezamenlijke aanpak. “We verbinden, jagen aan, en zorgen dat inzichten uit onderzoek en praktijk samenkomen. Daarnaast zorgen we voor het opschalen en borgen van werkzame initiatieven. Een tastbaar voorbeeld is het vitaliteitsloket, waar mensen laagdrempelig ondersteuning krijgen om op een betekenisvolle manier aan hun gezondheid te werken. Kansen voor Limburg De Vries ziet grote kansen als Limburg meer inzet op Preventie en Vitaliteit. “Als we daarin investeren, kunnen we gezondheidsverschillen echt verkleinen. Het betekent dat preventie meer vanzelfsprekend wordt, dat zorg zich richt op wat iemand nodig heeft om verder te kunnen, en dat gezondheid dichter bij mensen komt te staan.” Vooruitkijken Over vijf jaar hoopt ze dat Positieve Gezondheid niet meer alleen een beweging is, maar stevig verankerd in de regio. “Ik hoop dat we dan met recht kunnen zeggen dat gezondheid breed wordt gezien én gedragen binnen organisaties, bij professionals en in beleid. Dat preventie niet iets is waar we over praten, maar iets wat vanzelfsprekend onderdeel uitmaakt van zorg en onderwijs.” De boodschap van De Vries is helder en daadkrachtig: “We hebben de kennis en de mensen. Door klein te beginnen en groot te denken kunnen we écht beweging brengen in hoe we omgaan met gezondheid.”

Interview met Angela van Dinther-Erkens, programmamanager Vitaliteit bij de MIK & PIW Groep Als host van de Beweging Limburg Positief Gezond speelt de MIK & PIW Groep een belangrijke rol in het verder uitbouwen van het gedachtegoed in de regio. Met meer dan 1.400 medewerkers werken vijf stichtingen – MIK & Spelenderwijs Kinderopvang, Partners in Welzijn, Ecsplore, Knooppunt Informele Zorg en het Centrum voor Jeugd en Gezin – dagelijks samen aan één gezamenlijk doel: het vergroten van de kanskracht van de samenleving. Door kinderopvang en sociaal werk met elkaar te verbinden en intensief samen te werken met partners, bouwt de organisatie mee aan sterke wijken en een veerkrachtige samenleving. Persoonlijke drijfveer Angela van Dinther-Erkens, programmamanager Vitaliteit, leeft zelf al jarenlang naar het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. “Ik ben méér dan mijn chronische ziekte,” vertelt ze. “Een positieve benadering, de kracht van positieve psychologie en de holistische kijk op de mens sluiten helemaal aan bij mijn overtuigingen. Al voordat Positieve Gezondheid in Limburg werd geïntroduceerd, paste ik dit zelf al toe in mijn leven. Het is voor mij dan ook vanzelfsprekend om dit in mijn werk uit te dragen. Ik kijk altijd vanuit de vraag: wat kan wél?” Bij de MIK & PIW Groep vormt Positieve Gezondheid al tien jaar een belangrijk fundament. “We hebben het gedachtegoed omarmd en het maakt nog steeds onderdeel uit van ons dagelijks handelen en onze cultuur.” Waarom Limburg dit nodig heeft Volgens haar sluit Positieve Gezondheid perfect aan bij de uitdagingen én kansen van Limburg. “We leven in een regio waar gezondheid en welzijn onder druk staan, maar ook waar enorm veel kracht en verbondenheid aanwezig is. Positieve Gezondheid richt zich niet op beperkingen, maar op mogelijkheden, talenten en wat mensen belangrijk vinden in hun leven. Dat is essentieel voor Limburg: het versterkt gemeenschappen, vergroot kanskracht en draagt bij aan een gezonde en gelukkige toekomst voor iedereen.” Inbedding in de organisatie Binnen de MIK & PIW Groep is Positieve Gezondheid stevig ingebed. Er is een train-de-trainer opgeleid door het iPH, en daarnaast zijn er implementatiecoaches en ambassadeurs die zorgen dat het gedachtegoed daadwerkelijk gaat leven in de praktijk. Elke maand worden er trainingen georganiseerd voor collega’s uit alle onderdelen van de organisatie – van kinderopvang en sociaal werk tot ondersteunende diensten – én voor samenwerkingspartners. Ook de eigen medewerkers staan centraal. “We investeren actief in vitaliteit: mentaal, fysiek en sociaal. Vitaliteitscoaches voeren het goede gesprek, leidinggevenden en adviseurs Mens & Organisatie zijn getraind in het gedachtegoed. Daarmee maken we Positieve Gezondheid niet alleen iets wat we uitdragen naar buiten, maar ook iets wat we dagelijks beleven binnen onze eigen organisatie.” Daarnaast is Positieve Gezondheid verankerd in beleid en strategische keuzes. “Het is niet alleen een mooie visie, maar een leidraad in alles wat we doen.” Voorbeeldfunctie als host Als host van de Beweging Limburg Positief Gezond draagt de MIK & PIW Groep bij aan de verdere ontwikkeling van de beweging. “We stimuleren dat steeds meer organisaties aansluiten die inzetten op eigen regie, samenwerking en innovatie. Door onze ervaringen te delen hopen we anderen te inspireren, want samen vormen we de basis voor duurzame verandering in Limburg.” Kansen voor Limburg Van Dinther-Erkens ziet grote kansen als Limburg meer vanuit welzijn en veerkracht gaat werken. “Dan verschuift de aandacht van ‘zorgen voor’ naar ‘samen zorgen dat’. Mensen krijgen meer regie over hun eigen leven, buurten en wijken worden sterker, en we voorkomen problemen in plaats van ze alleen maar op te lossen. Daarmee maken we ons zorg- en welzijnssysteem toekomstbestendig. Limburg kan zo een voorbeeldregio worden, waar welzijn, gezondheid, innovatie en kanskracht hand in hand gaan.” Vooruitblik Over vijf jaar hoopt ze dat Positieve Gezondheid in Limburg vanzelfsprekend is. “Ik hoop dat inwoners, organisaties en professionals elkaar vanzelfsprekend weten te vinden rond dit gedachtengoed. Dat nog meer organisaties zijn aangesloten en dat samenwerking de norm is geworden. Dan hebben we niet alleen sterkere wijken, maar ook een gezondere en kansrijkere provincie.” Boodschap Tot slot deelt Angela haar overtuiging: “Positieve Gezondheid is van iedereen en voor iedereen. Het gaat erom dat we kijken naar mogelijkheden en talenten, en naar wat mensen écht belangrijk vinden. Als we blijven investeren in vitaliteit, verbinding, innovatie en eigen regie, kunnen we samen een gezonde, vitale en kansrijke provincie creëren – voor nu én voor de toekomst.”